Doktor bey 41 yaşında erkeğim. Karın ağrısı nedeniyle yapılan tahlillerimde kolonoskopide parça alındı ve Crohn hastalığı çıktı,doktorum pek iyi şeyler anlatmadı bu hastalıkla ilgili, siz ne önerirsiniz bana?

Size geçmiş olsun. Crohn hastalığı, sindirim sisteminin ağız boşluğu ile kalın bağırsak arasındaki tüm bölümlerini tutabilen iltihabi bir bağırsak hastalığıdır. Sıklıkla hastalığın ince bağırsağın son kısmını (ileum) ve kalın bağırsağın başlangıç bölümünü (çekum) tuttuğu bilinmektedir. Crohn hastalığının oluş nedeni çoğu zaman bilinmemektedir, ancak sıklıkla vücuttaki iltihabi (enflamatuvar) kimyasal medyatörlerin dengesizliği sonunda olduğu düşünülmektedir. Günümüzde, kalıtımsal (NOD2geni), mikrobik (Mikobakterium paratüberkülozis, PsödomonasveListeria), bağışıklık sistemi ile ilgili (interlökinler and tümor nekrozan faktör - TNF), çevresel faktörlerle (sigara kullanımı), diyete bağlı, damarsal ve stres ile oluşabildiği ileri sürülmektedir. Crohn hastalığı, ortalama 100.000 kişide bir kişide görülür. Asya ve Afrika kıtalarında, diğer kıtalara göre biraz daha sıktır. Kuzeydeki ülkelerde son 50 yılda özellikle kalın bağırsakta görülme sıklığı artmıştır. Kentlerde ve üst sosyo-ekonomik grupta kırsal kesime oranla daha sık görülür. Beyazlarda siyahlara göre Crohn hastalığı daha sık görülür. Crohn hastalığı, Musevi toplumunda tüm kıtalarda diğer toplumlara göre 2-4 kat daka sıktır. Kadın ve erkeklerde görülme sıklığında belirgin bir fark yoktur. Crohn hastalığı’nın 15-30 yaş ve 60-80 yaş gruplarında artış gösterdiği bilinmektedir. Crohn hastalığında;ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, hafif ateş, bağırsak tıkanıklığı, makat çatlağı, makat fistülü, makatta apse, karın içi apseler, karın duvarında ele gelen sert kitle, kansızlık ve nabız yüksekliği gibi belirtiler görülebilir.

Crohn hastalığının ilaçla tedavisinde:
-Kronik ishal tedavisi: Loperamid (2-4 mg), difenoksilat ve atropin, morfin damla (8-15 damla)
-Safra asidi emiliminin düzenlenmesi: kolestiramin (2-4 g)
-Kramp şeklinde karın ağrılarının önlenmesi: propantelin (0.125 mg), disiklomin (10-20 mg) ve hyosiyamin (0.125 mg)
-Kalın bağırsaktaki iltihabın azaltılması: Sulfasalazin, mesalamine (Asacol), Prednizon (40-60 mg/gün), azathioprin (2 mg/kg/gün), 6-merkaptopurin (6-MP)
-Fistül ve apse durumu: metronidazol 1-2 ay boyunca (1 g/gün), Siprofloksasin
-antiTNF antikorları: infliximab, adalimumab ve sertolizumab
-Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar: Takrolimus, Mikofenolat mofetil, Natalizumab, Fontolizumab, Filgrastim (CSF)

Crohn hastalığında: bağırsak tıkanıklığı gelişmesi, bağırsak delinmesi, kan zehirlenmesi (toksik megakolon) gelişmesi (toksik megakolon) ve karın içi apse gelişimi durumunda ameliyat kararı alınır. Crohn hastalığında ameliyat tekniği, hastalıklı bağırsak bölümünün çıkartılması veya bypass yapılması ile devamlılığın sağlanması esasına dayanır. Zorunlu olmadıkça bu hasta grubunda bağırsak yaralarının iyileşme sorunu, hastalığın aynı belirtilerle çıkartılan bağırsağın dışındaki bölümlerde tekrarlaması ve bağırsağın farklı bölümlerinde daralma riski nedeniyle cerrahi girişimden kaçınılır. 20 yıl içinde hastaların yaklaşık % 75’inde ameliyat gerektiren komplikasyonlar gelişir. Crohn hastalığında diyetin kısmen etkisi vardır. Diyete lif eklenmesi bağırsak cidarının iyileşmesine katkı sağlar. İnce bağırsağın son bölümü (ileum) ameliyatla alınan hastalarda yağdan fakir elementer diyetin yararı vardır. Crohn hastalarında sıklıkla laktoz entoleransı olduğundan süt ürünlerinin alınması ile yakınmaları artar. Ancak, kalsiyum desteği yapmak gerekir. Kalın bağırsak tutulumu olan hastalarda kanser gelişme şansı normal insanlardan daha yüksek ancak ülseratif koliti olan insanlardan daha düşüktür. İnce bağırsakta hastalığı olan kişilerde iltihabi olayın aktif olarak devam ettiği bölgede kanser gelişebilir. Crohn hastalığının ölüm riskini 1-5 kat arttırdığı bilinmektedir ve ölümler sıklıkla hastalığın başladığı ilk 4-5 yılda görülür. Hastalığın 15 yılında, hastaların % 94’ünün hayatta olduğu bilinmektedir. Yıllar ile birlikte hastalıktan yaşamı yitirme riski artar. Zaman içinde Crohn hastalığı nedeniyle hastaların % 10’unun yaşamları ciddi şekilde kısıtlanır. Doktorunuzun tedaviniz düzenli şekilde devam ettrimesi durumunda bu sorunlardan büyük ölçüde kaçınabileceğinizi hatırlatmakta yarar görüyorum.

Saygılarımla,

Dr. Korhan Taviloğlu
Genel Cerrahi Profesörü
www.taviloglu.com
www.genelcerrah.com
www.drtaviloglu.tv